“Weet je nog?” over bladeren en de herfst.

Gepubliceerd: 15-11-2021 11:11

“Weet je nog?” over bladeren en de herfst.

STREEK – “Weet je nog…? Toen de wind…, de bomen tergde en hen de mantels van het lichaam trok”. Een prachtig begin van een gedicht van Hans Lodeizen (1924-1950), welke later eveneens prachtig op muziek is gezet door Herman van Veen en Harry Sacksioni. Maar waarom worden de mantels van het lichaam getrokken? Wat is daar de ‘zin’ van?

Door David Sluis

Ieder jaar hetzelfde tafereel. Het wordt kouder en natter, de dagen korter. De meest fantastische kleuren etaleren zich in de natuur. Groene bladeren verschieten van scharlaken rood tot zacht geel om uiteindelijk bruin achter blijven. Iets dergelijk geldt voor vele kruiden (niet allemaal!). Maar wat is hier aan de hand?

De meeste planten zijn groen en dit is niet voor niks. Ze zijn groen omdat dit de kleur is die niet wordt geabsorbeerd uit het aanwezige zonlicht. Misschien precies andersom als je dacht? Bladeren van planten bevatten pigmenten. Deze pigmenten zorgen ervoor dat zonlicht kan worden omgezet in energie. Eén van die pigmenten is chlorofyl (bladgroen).

Als de dagen korter en kouder worden, wordt het voor de boom (of kruid) steeds lastiger om aan voldoende water te komen, wat hij met zijn wortels opneemt en via de bladeren verdampt, de boom zou kunnen uitdrogen hierdoor. Daarom besluit de boom, gereguleerd door de lengte van de dag en de temperatuur, om zijn bladeren af te werpen. Maar niet voordat hij de kostbare pigmenten weer resorbeert in takken en wortelgestel. Het pigment chlorofyl gaat vaak als eerste en daardoor worden de andere aanwezige pigmenten zichtbaar en krijgt de natuur zijn mooie kleuren.

Tenslotte wordt met behulp van hormonen het blad afgeworpen, vaak met hulp van een beetje wind zoals we weten. De aanhechting van de bladsteel wordt keurig afgesloten met een laagje kurk zodat de verdamping stopt. De boom gaat in rust. De meeste naaldbomen behouden hun naalden, behalve de Larix en de Cipressen.

Het gedicht van Lodeizen eindigt melancholisch, zoals het de herfst betaamt:
“Nu is het herfst opnieuw en regen, maar alleen….,schuil ik onder ‘t lover, denk aan jou – en ween…”

Deel deze pagina:
Advertenties

RTV Zaanstreek - Drielse Wetering 50 - 1509 KP Zaandam - Telefoon: 075 - 6706106 - E-mail: info@rtvzaanstreek.nl